O dopuszczalnej formie szkolenia okresowego BHP nie decyduje sama wygoda organizacyjna, lecz rodzaj stanowiska, charakter pracy i związane z nią zagrożenia. Pracownicy administracyjno-biurowi, inżynieryjno-techniczni, pracodawcy oraz osoby kierujące pracownikami mogą korzystać z formy online w określonych warunkach, natomiast stanowiska robotnicze wymagają stacjonarnego instruktażu.
Kto musi odbyć szkolenie okresowe BHP i co decyduje o jego formie?
Szkolenie okresowe BHP jest powtarzane w trakcie zatrudnienia. Obowiązek może dotyczyć pracodawców, osób kierujących pracownikami, pracowników administracyjno-biurowych, inżynieryjno-technicznych, robotniczych oraz osób wykonujących zadania służby BHP.
O dopuszczalnej formie szkolenia decydują przede wszystkim rodzaj stanowiska, charakter wykonywanej pracy i występujące zagrożenia. Szkolenia okresowe BHP online są możliwe dla wybranych grup, które mogą odbywać szkolenie w formie samokształcenia kierowanego.
Pracownicy na stanowiskach robotniczych odbywają szkolenie okresowe stacjonarnie, w formie instruktażu. Sama preferencja organizacji szkolenia online nie przesądza więc o jego dopuszczalności.
Przed wyborem formy trzeba sprawdzić przypisaną grupę stanowisk, rzeczywisty zakres obowiązków, występujące zagrożenia oraz to, czy dla danej grupy przepisy dopuszczają samokształcenie kierowane.
Pracownicy administracyjno-biurowi, inżynieryjno-techniczni i kadra kierownicza — kiedy dopuszczalne jest szkolenie online?
W przypadku tych grup szkolenie okresowe BHP online jest co do zasady dopuszczalne, ale ostateczna ocena wymaga uwzględnienia rzeczywistego stanowiska i warunków pracy. Dotyczy to pracowników administracyjno-biurowych, pracowników inżynieryjno-technicznych, pracodawców oraz osób kierujących pracownikami.
Dopuszczalną formą może być samokształcenie kierowane, a także kurs lub seminarium. Forma zdalna nie znosi obowiązku ukończenia szkolenia ani sprawdzenia wiedzy.
- Pracownicy administracyjno-biurowi mogą realizować szkolenie okresowe online, między innymi w formie samokształcenia kierowanego. W sytuacjach określonych przepisami mogą też korzystać ze zwolnienia, na przykład gdy na ich stanowiskach występuje niski poziom ryzyka zawodowego.
- Pracownicy inżynieryjno-techniczni mogą odbywać szkolenie okresowe zdalnie, także w formie samokształcenia kierowanego.
- Pracodawcy i osoby kierujące pracownikami mogą korzystać z form online, jeśli szkolenie jest organizowane dla właściwej grupy stanowisk i obejmuje wymagane sprawdzenie wiedzy.
Przed zapisaniem pracownika na szkolenie okresowe BHP online trzeba potwierdzić jego grupę stanowisk, zakres obowiązków oraz warunki pracy. Szkolenie okresowe, niezależnie od formy, nie zastępuje szkolenia wstępnego wymaganego przed dopuszczeniem do pracy.
Pracownicy na stanowiskach robotniczych — kiedy wymagane jest szkolenie stacjonarne?
Pracownicy zatrudnieni na stanowiskach robotniczych muszą odbywać szkolenie okresowe BHP stacjonarnie, w formie instruktażu. Nie może ono być realizowane online, ponieważ forma szkolenia wynika z kategorii stanowiska, charakteru wykonywanej pracy oraz występujących zagrożeń.
Stacjonarny instruktaż pozwala odnieść treści szkolenia do rzeczywistych czynności, zagrożeń związanych z ich wykonywaniem oraz bezpiecznych metod pracy. Przy kwalifikowaniu pracownika nie należy kierować się wyłącznie nazwą stanowiska — znaczenie ma także rzeczywisty zakres obowiązków i warunki ich wykonywania.
Szkolenie okresowe jest odrębne od instruktażu stanowiskowego realizowanego w ramach szkolenia wstępnego. Instruktaż stanowiskowy odbywa się przed dopuszczeniem do pracy na określonym stanowisku, natomiast szkolenie okresowe służy ugruntowaniu i uaktualnieniu wiedzy oraz umiejętności w trakcie zatrudnienia.
Służba BHP oraz osoby wykonujące jej zadania — zasady organizacji szkolenia okresowego
Obowiązek odbycia szkolenia okresowego BHP dotyczy zarówno osób pełniących zadania służby BHP, jak i osób, którym wykonywanie tych zadań powierzono. Sama funkcja nie zwalnia więc z okresowego aktualizowania wiedzy i umiejętności związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy.
Dla tej grupy dopuszczalne jest samokształcenie kierowane, także w formule zdalnej. Polega ono na samodzielnej nauce z wykorzystaniem materiałów szkoleniowych i konsultacji, a następnie na zdaniu egzaminu końcowego. Szkolenie okresowe BHP online może więc odpowiadać tej formie, pod warunkiem zachowania wymaganego programu i przebiegu szkolenia.
Szkolenie może organizować i prowadzić pracodawca albo jednostka szkoleniowa działająca w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, pod warunkiem spełnienia wymagań formalnych i programowych. Samo udostępnienie platformy lub materiałów nie zastępuje prawidłowo zorganizowanego szkolenia.
Szkolenie okresowe a wstępne BHP — czego nie wolno zastępować formą online?
Szkolenie okresowe BHP nie zastępuje szkolenia wstępnego. Oba mają inny cel i odbywają się na innym etapie zatrudnienia. Szkolenie wstępne musi zostać przeprowadzone przed dopuszczeniem pracownika do pracy. Szkolenie okresowe jest natomiast powtarzane w trakcie zatrudnienia, aby aktualizować i utrwalać wiedzę z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.
| Rodzaj szkolenia | Kiedy się odbywa? | Co obejmuje? |
|---|---|---|
| Szkolenie wstępne | Przed dopuszczeniem do pracy | Instruktaż ogólny oraz instruktaż stanowiskowy |
| Szkolenie okresowe | W trakcie zatrudnienia | Aktualizację i utrwalenie wiedzy oraz umiejętności BHP |
Instruktaż ogólny przekazuje podstawowe informacje o przepisach i zasadach BHP, pierwszej pomocy oraz regulaminie pracy. W określonych warunkach może być przeprowadzony online, jednak nie oznacza to, że całość szkolenia wstępnego można zrealizować zdalnie.
Drugim elementem jest instruktaż stanowiskowy. Dotyczy on konkretnego stanowiska, występujących na nim zagrożeń oraz bezpiecznych metod wykonywania pracy. Nie powinien być automatycznie zastępowany szkoleniem online. Ukończenie szkolenia okresowego, także w formule online, nie daje podstawy do pominięcia instruktażu stanowiskowego ani do dopuszczenia pracownika do pracy bez pełnego szkolenia wstępnego.
Jak prawidłowo ustalić termin, formę i dokumentację szkolenia?
Ustalenie organizacji szkolenia okresowego warto zacząć od sprawdzenia czterech elementów: grupy pracownika, terminu odnowienia, dopuszczalnej formy oraz dokumentów potwierdzających ukończenie.
- Zidentyfikuj grupę i warunki pracy. Termin zależy od zajmowanego stanowiska oraz od tego, czy praca należy do szczególnie niebezpiecznych.
- Sprawdź minimalny termin odnowienia. Szkolenie należy ponawiać co rok przy pracach szczególnie niebezpiecznych, co trzy lata na stanowiskach robotniczych, co pięć lat w przypadku kierowników, pracowników inżynieryjno-technicznych i służby BHP, a co sześć lat dla pracowników biurowych.
- Dobierz formę do grupy. Zasady właściwe dla danego stanowiska obejmują także ograniczenia dotyczące pracy robotniczej.
- Zorganizuj szkolenie na koszt pracodawcy i w czasie pracy. Pracodawca odpowiada za organizację szkolenia oraz zapewnienie warunków do jego odbycia.
- Zgromadź dokumentację. Ukończenie szkolenia okresowego potwierdza zaświadczenie, które przechowuje się w aktach osobowych pracownika. Dokumentowanie szkoleń należy do obowiązków organizacyjnych pracodawcy.
Jeżeli wybrano szkolenia okresowe bhp online, forma zdalna nie zmienia obowiązku potwierdzenia ukończenia szkolenia ani odpowiedzialności pracodawcy za dokumentację. Przy planowaniu kolejnego terminu pomocne jest prowadzenie ewidencji dat ukończenia szkoleń dla poszczególnych pracowników.